kasblog.punt.nl
Terug in de schoolbanken
Om te vieren dat we allemaal geslaagd waren, gaf een klasgenote een feest. Van haar humorrijke vader kregen wij allen een exemplaar van Herman Koch's ''Red ons, Maria Montanelli'' kado. Dat boek gaat over de school waar wij op zaten, het Montessori Lyceum. Koch heeft, wellicht om literaire redenen, de naam van die school in 'Montanelli Lyceum' veranderd.
 
Over dat boek had ik vaak horen spreken op school. Leraren deden daar vaak een beetje lacherig over. ''Het was toen een andere tijd. Onze school was toen eigenlijk ook een heel andere school. Ja, sommige van onze oud-collega's zijn duidelijk in het boek terug te herkennen en zijn best trots daar op.'' Dat was wat die leraren van mij zeiden, maar er was angst in hun ogen te lezen.
 
Ik las het boek en herkende een hoop. Naar mijn idee was er helemaal niet zo gek veel veranderd. Ik had me aan precies dezelfde dingen geeergerd als Koch, hoewel in mindere mate. Bijvoorbeeld dat alle dingen per se anders moeten heten dan op andere ('normale') scholen, zoals 'verslag' in plaats van 'rapport'. Dat leraren je beste vriend willen zijn. Dat je nooit straf krijgt, wat je ook flikt. Dat er geen enkele autoriteit is om je tegen te verzetten. Dat alles vooral altijd zo 'leuk' moet zijn.
 
Ik was blij dat ik ''Red ons, Maria Montanelli'' kon lezen terwijl ik inmiddels van de school af was. Het troostrijke van de herkenning had er anders vermoedelijk toe kunnen leiden dat ik zou volharden in een negatieve houding tegenover de school. In plaats daarvan kon ik het boek nu lezen met een gepaste ironische distantie. Van die school was ik immers af.

Vorig jaar ben ik teruggekeerd op het Montessori Lyceum, maar nu als leraar in opleiding. Het was bevreemdend om de leraren die ik vroeger, zonder enig succes, het leven zuur probeerde te maken, nu als collegae te moeten begroeten. Vermoedelijk ook voor hen. Ik ben zelfs op een kerstborrel geweest waar al die leraren stomdronken werden en karaoke gingen zingen. Naarstig ging ik op zoek naar een gepaste ironische distantie, maar die was nu nergens meer voorhanden. Ik kon hoogstens verraad plegen aan mezelf en voor ik het wist was ook ik een poging tot De Vlieger aan het doen.
 
Gisternacht ben ik ''Red ons, Maria Montanelli'' maar weer eens gaan herlezen. Dat was geen pijnloze onderneming. Zeker niet wanneer Koch schrijft: ''Er liepen op het Montanelli twee leraren rond die allebei oud-leerling waren, dat vind ik iets onvoorstelbaars. Wanneer het je langs welke weg dan ook gelukt is om van zo'n school af te komen, dan zorg je er in de eerste plaats voor dat je er de rest van je leven minstens duizend kilometer uit de buurt blijft. Je gaat altijd nog eerder rauwe vis verkopen in de Sahara dan dat je terugkeert in de moederschoot die je als mongool gebaard heeft, als ik zo duidelijk genoeg ben. [...] Je bent toch werkelijk niet goed bij je hoofd wanneer de gevangenispoort eindelijk opengaat en je krijgt de kans om met beide benen de wereld in te stappen en dus misschien voor het eerst in je leven iets te leren, en je vlucht dan zo snel mogelijk weer naar binnen.''
 
Angst kan soms het beste laf weggelachen worden.
 
 
 
 
 
 
 

Reacties

winschoterdiep op 20-10-2008 19:09
Ik heb dit stuk met een glimlach om de lippen gelezen, temeer daar ik Koch's gehele oeuvre op hoge waarde schat (ik heb zelf alles van hem in huis) en ik dus weet waarover je het hebt. De sfeer was voor mij overigens wel een beetje herkenbaar vanuit mijn eigen middelbareschooltijd. Althans vanuit het boek. Op de school zelf heb ik niet gezeten, ik ben er zelfs nog nooit geweest. Wellicht dat ook het gegeven dat alles verandert met de tijd debet is aan je bevreemdende bevindingen. Ik vermoed namelijk dat het een beetje zo "hoort te zijn" als je beschrijft. We all grow up. Koch is nu juist een meester in het stilzetten van de tijd. Vermakelijk stukje.
 
P.s. bekijk mijn blog nog maar niet! De bedoeling is dat eerst alles op chronologisch juiste volgorde neergezet wordt, nog een aardig klusje met her en der verspreid staande stukjes en collumns. Wat er  nu staat is test.
 
Groetjes!
Commentaar
Jouw naam/bijnaam
Website url
E-mail
Je Punt profiel
Hou mij op de hoogte
Ik wil op de hoogte gehouden worden
Dit is een verplicht veld
Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl