kasblog.punt.nl
Wie ben ik?
Afgelopen dinsdag deed ik weer eens een column bij Felix & Sofie. De avond stond in het teken van zwangerschap, vluchtelingen en Hannah Arendt. Aangezien ik de enige mannelijke spreker op het programma was, besloot ik als gezond tegenwicht een vrouw-onvriendelijke opmerking en een grap over mijn piemel in mijn betoog te verwerken. Ik zeg dit maar even alvast, omdat u best weet dat ik mij normaal nooit tot dit soort goedkoopheden verlaag. Dan kunt u het nu ieder geval in de juiste context plaatsen.
 
Mijn vriendin is geen antisemiet, laat daar geen misverstand over bestaan. Toch vindt ze het maar belachelijk dat ik Joods ben. Ze is van mening dat elke identiteit geconstrueerd is en aangezien mijn familie nergens meer van kan genieten dan vet varkensvlees en vol trots zijn voorhuiden draagt, heb ik volgens haar niets om mijn joods-zijn op te beroepen, is het in feite allemaal aanstellerij. Mijn vriendin wil dat ik een Hongaar ben. Immers, de Hongaarse achtergrond van mijn familie is wél duidelijk aanwijsbaar. Ik ben niet opgegroeid met matse-ballen, maar met goulash. Goed, mijn voorouders waren inderdaad meer Hongaar dan Jood, daar heeft mijn geliefde zeker een punt. Maar ik ken toch enigszins meer geniale Joodse wetenschappers, filosofen, kunstenaars en komieken dan geniale Hongaarse wetenschappers, filosofen, kunstenaars en komieken. Identiteit mag dan misschien geconstrueerd zijn, het is toch mijn keuze waarmee ik me wil vereenzelvigen? Maar mijn vriendin vindt dat maar gemakzuchtig en opportunistisch, ik maak misbruik van de gehele situatie waarin ik geworpen ben. Als ik echt zo graag Joods wil zijn moet ik maar een vlucht naar Israël boeken en daar mijn vruchten plukken. Maar ik moet haar er vooral niet mee lastig vallen. Zou ze soms jaloers zijn? Dat ik iets heb wat zij niet heeft?

Mijn vriendin is geen antisemiet, laat daar geen misverstand over bestaan. Maar zelfs als zij dat wel is, houd ik daarom nog niet minder van haar. Misschien is het zelfs wel précies de reden dat ik zoveel van haar houd, omdat haar afgunst wel eens de enige steunpilaar voor mijn hele joods-zijn zou kunnen vormen. Zij confronteert mij met mijn vermeende identiteit die volgens haar geen identiteit kan zijn en onderstreept daarmee die identiteit, houdt hem in stand. Door antisemitisme in mijn huishouden toe te laten kan ik pas daadwerkelijk Jood zijn. Natuurlijk brengt het wel gevaren met zich mee. Soms ben ik bang dat wanneer ik een keer op een onbewaakt ogenblik vredig lig te slapen zij mij met een aardappelschilmesje zal besnijden, om vervolgens het lapje vlees (in mijn geval best een flinke lap) onder mijn neus te drukken en te zeggen: ‘heb je nu je zin?’

Kijk, het is ook niet altijd even makkelijk om uitverkoren te zijn. Ik draag mijn taak als een loden last, maar met liefde. Het lijkt me verschrikkelijk om dat te moeten missen, om van 'het gewone volk’ te zijn. Moet minstens zo erg zijn als geen man te zijn, of op een andere manier invalide. Ja, ik heb het maar getroffen. Mij hoor je niet klagen. En als je me wel hoort klagen, mag je me dat niet kwalijk nemen. Het is mijn identiteit die dan opspeelt, het hoort er allemaal bij.

Misschien ben ik net zo Joods als dat mijn vriendin antisemiet is, misschien zijn wij allemaal wel het product van onze eigen constructie. Maar dat maakt het nog niet minder waar of echt. Toen ik geboren werd, was het eerste wat de vroedvrouw zei: ‘Ik zie het nu al, een echte columnist.’ Het had te maken met de manier waarop ik huilde, in afgemeten cadansen en af en toe met een rake punch-line. Het heeft mijn hele leven beïnvloed, mijn roeping lag nog voor het doorbreken van de navelstreng al vast en vanaf dat moment heb ik alles in het werk gesteld te worden wie ik was. Mijn moeder, die in de woorden van de vroedvrouw ‘communist’ had verstaan (en de communisten waren de reden dat zij Hongarije had moeten ontvluchten) verbood mij lange tijd m’n speelgoed met andere kinderen te delen. Als vriendjes over de vloer kwamen, moesten ze dus van huis hun eigen speeltjes meenemen. Op deze manier kwamen er natuurlijk steeds minder mensen langs. Daarom gaan mijn columns ook altijd over mezelf, van de rest van de wereld ben ik vervreemd geraakt. Eigenlijk ben ik dus een columnist van niks en dat alleen maar omdat mijn moeder de vroedvrouw niet goed verstaan had.

Maar misschien had mijn moeder het wél goed verstaan en had mijn vader er alleen maar ‘columnist’ van gemaakt om haar te kalmeren. In dat geval heb ik mijn tijd verdaan met het schrijven van columns en had ik mijn leven eigenlijk aan het maken van pamfletten moeten besteden. Maar als er daadwerkelijk iets als een roeping bestaat, dan vindt die roeping jou toch wel? Wat blijft er nog van mij over als mijn joods-zijn slechts bestaat in de sado-masochistische verhouding met mijn antisemitische wederhelft, mijn communisme verdoezeld is door een goed bedoelde leugen en mijn columnisme niet verder komt dan dit soort armzalige overdenkingen? Wie ben ik dan nog in godsnaam? En ben ik er eigenlijk wel?

Existentiële onzekerheid, dat is waar ik altijd in terecht kom wanneer ik over dit soort dingen na ga denken. Misschien moet ik in een hutje op de hei gaan wonen en op koosjere everzwijnen jagen, wie weet kom ik daar mijn ware zelf wel tegen. Want ik weiger in een postmodern vacuüm terecht te komen, waar mijn bestaan onderhevig is aan de interpretatie van mistflarden. Het spijt me dat ik u hiermee vermoeid heb, maar ik moest het even kwijt. En u heeft mij immers zelf verzonnen.


Naschrift:
In de pauze kwam een enigszins verlegen overkomende man met een flassig snorretje naar mij toe gelopen, die wel wat weg had van de broer van Herman Finkers. Hij had mijn column duidelijk erg serieus genomen (hij had de ironie gemist, of ik miste juist de zijne) en zei op zorgelijke toon: 'Dat zal wel een dynamisch huwelijk zijn, dat u daar heeft.' Ik doe mijn publieke optredens in principe uitsluitend voor de boekenbonnen die ik ervoor ontvang, maar soms krijg je nog zoveel méér terug!

Reacties

keez op 21-06-2009 17:01
ik hou het op columnist. bravo!
Commentaar
Jouw naam/bijnaam
Website url
E-mail
Je Punt profiel
Hou mij op de hoogte
Ik wil op de hoogte gehouden worden
Dit is een verplicht veld
Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl